Σάββατο 16 Νοεμβρίου 2013

Ίζνογκουντ : Σφετεριστής ετών 50

Η πρώτη εμφάνιση
    Το 1962 ο Ρενέ Γκοσινί ήταν ήδη διάσημος στα γαλλόφωνα κόμικς: διευθυντής του περιοδικού Pilote (στο οποίο δημοσίευε τις περιπέτειες του Αστερίξ), με τα τέσσερα πρώτα άλμπουμ ενός άλλου ήρωά του, του Λούκι Λουκ, να κάνουν θραύση και με τις ιστορίες του Μικρού Νικολά, σε εικονογράφηση του Σαμπέ, να γνωρίζουν ανάλογη εκδοτική επιτυχία. 
   Στις σελίδες του μικρούλη Νικολά «κυοφορήθηκε» τη χρονιά εκείνη ένας καινούριος χαρακτήρας με λαμπρό, όπως αποδείχθηκε, μέλλον. 
   Το χαρμόσυνο γεγονός συνέβη σε μια ιστορία που είχε τίτλο «Μεσημεριανός ύπνος»: ο αρχηγός της κατασκήνωσης στην οποία βρισκόταν ο Νικολά προσπαθούσε να κοιμίσει τα παιδιά, αφηγούμενος το παραμύθι κάποιου κακού βεζίρη της Ανατολής. 
  Ήταν το πρώτο ίχνος του (αδιαμόρφωτου ακόμα) σπαρταριστού ήρωα –ή, μάλλον, αντιήρωα.
Η συνέχεια
   Την ίδια εκείνη χρονιά, οι εκδόσεις Dargaud αποφάσισαν να κυκλοφορήσουν ένα καινούριο εβδομαδιαίο περιοδικό, το Record
   Ο Γκοσινί ανέλαβε να εμπλουτίσει την ύλη με ένα δικό του κόμικς και ο σχεδιαστής Ζαν Ταμπαρί τέθηκε υπό τις διαταγές του. 
  Η αρχική ιδέα αφορούσε κάποιο ιδιωτικό ντετέκτιβ, αλλά στη πορεία προέκυψε ο ανεκδιήγητος Ιζνογκούντ. Ο γκεστ-σταρ του Μικρού Νικολά επανήλθε δριμύτερος, τη φορά αυτή σε πρωταγωνιστικό ρόλο. 
   Οι χιουμοριστικές περιπέτειές του βασίζονταν σε μια απλή όσο και ευφυή παραλλαγή του πιο διάσημου παραμυθιού της Ανατολής. 
   Σύμφωνα με τον Γκοσινί, παρωδούσε τις «Χίλιες και μια νύχτες» έχοντας κάθε φορά ως αφετηρία το θέμα του βεζίρη που θέλει να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη, χωρίς να τα καταφέρνει. 
  Τα γεγονότα λαμβάνουν μέρος κυρίως στη Βαγδάτη, αλλά και στις γύρω περιοχές, ενώ δεν λείπουν καθόλου και τα ταξίδια στο χρόνο.
Η επιτυχία
   Εκδοτικά, πάντως, ο Ιζνογκούντ τα κατάφερε το ίδιο καλά όσο και η Σεχραζάτ/Χαλιμά του γνωστού παραμυθιού. 
    Παρέα με το διαρκή στόχο του, το χοντρούλη χαλίφη Χαρούν Ελ Πουσάχ και τον… στωικό υπηρέτη του Ντιλά Λαράτ (Χαρούν Ελ Πατσάχ και Μπλιάχ Χαχάτ, αντίστοιχα, στην ελληνική μετάφραση της ΜΑΜΟΥΘ ΚΟΜΙΞ) ο αμίμητος βεζίρης μπορεί να μην έγραψε σελίδες δόξας, πέτυχε όμως λαμπρά στραπάτσα και ηρωικές πανωλεθρίες στο ομότιτλο κόμικς.
  «Θέλω να γίνω χαλίφης στην θέση του χαλίφη!!!»
    Αυτά τα λόγια ούρλιαζε με οργή ο κοντοπίθαρος γενειοφόρος βεζίρης. Ο πιο γνωστός, σατανικός, μοχθηρός, ραδιούργος, δολοπλόκος, κακός βεζίρη της 9ης τέχνης. Ο Ιζνογκούντ !! 
  Μόνο από το όνομα του μπορείς να καταλάβεις ποιο είναι το ποιόν του. Το όνομα της σειράς είναι λογοπαίγνιο στην αγγλική γλώσσα (η λέξη Ιznogoud είναι γαλλική προφορική έκδοση της φράσης He is no good).
   Στην προσπάθειά του να γίνει χαλίφης της Βαγδάτης, ο Ιζνογκούντ επιστρατεύει μάγους, τζίνι, στρατιώτες, χαλιά, μαγικά φίλτρα και λυχνάρια, έως και ανθρώπους που έφτασαν από το μέλλον. 
   Όλα τα χαρακτηριστικά που έκαναν διάσημο το ταλέντο του Γκοσινί στο Αστερίξ εμφανίζονται και στο Ιζνογκούντ.
Ο Γκοσινί
   Ο Γκοσινί μετάγγισε στις περιπέτειες του Ιζνογκούντ ένα γνήσια σουρεαλιστικό χιούμορ. 
 Εντάσσοντας συχνά τους… αναγνώστες στη δράση, μεταφέροντας ήρωες από άλλα κόμικς για κάποια σύντομα περάσματα, παρεμβάλλοντας τις διαφωνίες του ίδιου με τον σχεδιαστή ως προς την εξέλιξη κάποιας ιστορίας, δημιούργησε ένα απολαυστικό αχταρμά που προκαλούσε αβίαστα το γέλιο.
   Δυνατό χαρτί του σεναρίου είναι φυσικά η πληθώρα κωμικών ευρημάτων που μπορεί κανείς να διακρίνει μέσα από τα καρέ του. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως για πολλούς ο Goscinny θεωρείται ο κορυφαίος σεναριογράφος κόμικ της χώρας του.
Ο Ταμπαρί
    Ο Ταμπαρί εικονογράφησε με μπρίο το κόμικς, τονίζοντας τα στερεότυπα που παραπέμπουν στην εξωτική Ανατολή: οι χρυσοποίκιλτες μαξιλάρες όπου ξαπλώνει νωχελικά ο χαλίφης, τα οριεντάλ πασούμια του βεζίρη, τα αραχνοΰφαντα υφάσματα που απλώνονται στο ντεκόρ, οι μιναρέδες που λογχίζουν τον ουρανό κ.λπ. 
   Παράλληλα με μια μινιμαλιστική άποψη στους χαρακτήρες που πλαισιώνουν τους βασικούς ήρωες (2 άτομα για να δείξει τη φρουρά, 5 άτομα για να δείξει το λαό της Βαγδάτης), με μια λιτότητα στον χώρο δηλαδή, κατάφερε να αποδώσει με επιτυχία στοιχεία της εποχής αλλά και να ρίξει όλα τα φώτα επάνω στους βασικούς πρωταγωνιστές.
Οι βασικοί Πρωταγωνιστές
Ο Ιζνογκούντ
   Στην μακρινή Βαγδάτη σε ένα μεγάλο παλάτι τριγυρίζει ένας Βεζίρης με το όνομα Ιζνογκούντ και με μία μόνο σκέψη στο μυαλό του: « ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΧΑΛΙΦΗΣ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΧΑΛΙΦΗ»
  Παρά το μικρό του παρουσιαστικό, είναι απίστευτα κακός, μοχθηρός και ραδιούργος. Με απώτερο σκοπό την πραγματοποίηση του στόχου του, θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να "βγάλει από την μέση" τον πραγματικό Χαλίφη και να πάρει την θέση του. 
  Με την μαγεία, τις ενέδρες, τις παγίδες και ό,τι άλλο περνάει από το μυαλό σας, να είναι στην ημερήσια διάταξη ο απαίσιος Βεζίρης Ιζνογκούντ προσπαθεί... αλλά πάντα αποτυγχάνει. Πάντα;;;
Ο Μπλιάχ Χαχάτ
   Όπως όλοι οι Βεζίρηδες, έτσι και ο ποταπός Ιζνογκούντ έχει έναν υπηρέτη, έναν μπράβο ονόματι Μπλιάχ Χαχάτ. Ο μπράβος αυτός, αν και δείχνει να είναι χαζός ίσως τελικά να είναι αυτό που λένε ότι: "τα φαινόμενα απατούν"
   Πιστός καθώς είναι στον Βεζίρη του, αναγκαστικά συμμετάσχει στα διάφορα σχέδια του για την εκθρόνιση του Χαλίφη ώστε το αφεντικό του να πάρει την θέση του. 
   Όμως όση πίστη έχει στο αφεντικό του, άλλη τόση και περισσότερη κρύβει για τον Μεγάλο και καλό Χαλίφη, έτσι η συμμετοχή του στα σχέδια του Βεζίρη μπορεί να είναι δεδομένη αλλά με "περίεργο τρόπο" όλα τους καταλήγουν να είναι αποτυχία.
Ο Χαρούν Ελ Πατσάχ
   Φυσικά κάπου εδώ πρέπει να γνωρίσουμε και τον στόχο των σχεδίων του Ιζνογκούντ, το καλοκάγαθο και απονήρευτο Χαλίφη Χαρούν Ελ Πατσάχ. 
  Για αυτόν δεν έχουμε να πούμε πολλά πράγματα, μόνο ότι είναι ΚΑΛΟΣ, απίστευτα καλός. 
  Εξαιτίας της ήρεμης διακυβέρνησης του, τα χαλιά πετάνε με τάξη στους ουρανούς, τα πετρέλαια κυλάνε στους αγωγούς και η Βαγδάτη ζει μία περίοδο μοναδικής ευτυχίας και ηρεμίας. Ηρεμία που μόνο ο κακός Βεζίρης με τα μοχθηρά σχέδια του, αναστατώνει ανά περιόδους.
Η μεγάλη διαδρομή
   Ο Ιζνογκούντ συνέχισε να δημοσιεύεται στις σελίδες του Record μέχρι το 1968. Μετά, άνοιξε πανιά για τα μεγαλύτερης κυκλοφορίας περιοδικά Pilote και Circus. 
  Ο θάνατος του Γκοσινί, το 1977, δεν ανέκοψε τις προσπάθειες του πρωταγωνιστή για την κατάληψη της ηγεμονικής… μαξιλάρας. Ο Ταμπαρί συνέχισε μόνος την παραγωγή, μην επιτρέποντας στον μοχθηρό Ιζνογκούντ να απαλλαγεί από τη βασανιστική εμμονή του! Η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία δεν λένε...
  Η κυριότερη διαφορά σε σχέση με το παρελθόν, αφορά το μέγεθος των ιστοριών. Ενώ ο Γκοσινί έγραφε πολλές μικρές ιστορίες για κάθε τεύχος (περίπου 4), ο Ταμπαρί άρχισε να δημιουργεί μία μεγάλη ιστορία σε κάθε τεύχος, πιο πολύπλοκη σεναριακά, αλλά και σχεδιαστικά. 
  Η σειρά συνεχίζεται ακόμη, έχοντας φτάσει πλέον στο #27 2004, και απ' ότι φαίνεται θα συνεχίσει ακάθεκτη.
Μια φράση
   Είναι χαρακτηριστικό ότι η έκφραση «θέλει να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη» ("Je veux devenir calife à la place du calife !") έγινε, διεθνώς, ένας νεολογισμός της καθομιλουμένης.
Ένα βραβείο
  Είναι χαρακτηριστικό, επίσης, ότι το 1992 εγκαινιάσθηκε στη Γαλλία η απονομή του –άτυπου-βραβείου Ιζνογκούντ, που αφορούσε «πρόσωπα της επικαιρότητας που προσπαθούν να γίνουν χαλίφης στη θέση του χαλίφη, αποτυγχάνοντας οικτρά στις επιδιώξεις τους» (το πρωτότυπο αυτό βραβείο έχει πάψει πλέον να απονέμεται).
Τηλεόραση και Κινηματογράφος
  Μια τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων (το 1992) και μια κινηματογραφική κωμωδία (το 2005, με τον Μικαέλ Γιουν στο ρόλο του βεζίρη και τον Ζακ Βιγερέ στο ρόλο του χαλίφη)προέκυψαν από το κόμικς.
Στην Ελλάδα
   Στην Ελλάδα γνωρίσαμε τον πιο υποχθόνιο αυλικό που έχει υπάρξει ποτέ στην ιστορία της Βαγδάτης, μέσα από μία σειρά 27 τευχών στην γνωστή ποιότητα και διαστάσεις (21 εκατ. Χ 28 εκατ.) με τις περίπου 50 έγχρωμες σελίδες που μας έχει συνηθίσει η εκδοτική εταιρεία ΜΑΜΟΥΘ ΚΟΜΙΞ.
Μια μικρή Ανθολογία
Life goes on
    Ο θάνατος του Ζαν Ταμπαρί, πέρυσι, δεν σήμανε το τέλος της δημοφιλούς σειράς. Τον περασμένο Φεβρουάριο, με αφορμή τη συμπλήρωση 50χρόνων από την πρώτη εμφάνιση του χαρακτήρα, οι εκδόσεις IMAV κυκλοφόρησαν τις Νέες Περιπέτειες του Ιζνογκούντ, με πρώτο άλμπουμ το «Ιζνογκούντ πρόεδρος» σε σενάριο των Νικολά Καντελού – Λοράν Βασιλιάν και εικονογράφηση του Νικολά Ταμπαρί, γιου του σχεδιαστή και άξιου συνεχιστή του έργου του.
Άρης Μαλανδράκης / protagon.gr
cisforcomics
Yoshimitsu / Greek Comics
Βικιπαίδεια

Κάτι παρόμοιο στο blog :

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.