Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2016

Ζόμπι : Μύθοι, πραγματικότητες και απορίες

  Περιφέρονται δίχως ψυχή, παγιδευμένα σε έναν κόσμο ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο. Ανακαλύπτουμε τα ζόμπι όχι μέσα από τις αμέτρητες ταινίες τους, αλλά μέσα από τις μαρτυρίες όσων τα αντίκρισαν.
   Ο Ντάνι θυμάται τη νύχτα εκείνη που αποφάσισε να πάει στο δάσος, με νωπές ακόμα τις μνήμες από το χαμό του καλύτερού του φίλου. Αφού έφτασε, κάθισε και για αρκετή ώρα περισυλλογίζοταν, δίχως να μπορεί όμως να βρει γαλήνη στη σκέψη του. 
   Αυτό, μέχρι τη στιγμή που ξεπρόβαλε ξαφνικά μια παρουσία μέσα από τους θάμνους. Η μορφή παρέπεμπε στο παρουσιαστικό του φίλου του. Του ίδιου φίλου που του έλειπε. Του ίδιου φίλου που τόσο πολύ αγαπούσε. Του ίδιου φίλου που θρηνούσε. Το «πλάσμα» τον πλησίασε με αργό και μηχανικό τρόπο.
    Ο Ντάνι σάστισε και έμεινε ακίνητος. Τα συναισθήματά του αντικρουόμενα. Κάθε βήμα που έφερνε αυτήν την άγνωστη και απόκοσμη φιγούρα όλο και πιο κοντά, του δημιουργούσε ευφορία και συνάμα ανατριχίλα.
    Όταν η απόσταση μεταξύ τους μηδενίστηκε, ο Ντάνι άρχισε να παρατηρεί. Παρατηρούσε σιωπηλός, αλλά μέσα του έβραζε. Του ερχόταν να ουρλιάξει, αλλά η καρδιά του δεν τον άφηνε. Τρομολαγνεία και ευτυχία, δυο συναισθήματα τόσο αντικρουόμενα που τη δεδομένη στιγμή είχαν γίνει ένα. 
   Ο καλύτερός του φίλος βρισκόταν εκεί μπροστά του, όμως δεν ήταν ο ίδιος άνθρωπος. Δεν ήταν καν το ίδιο πλάσμα. Δεν ήταν ζωντανός, δεν ήταν νεκρός. Ήταν κάτι ανάμεσα και στα δυο. Ένα αποκύημα όχι της φαντασίας, αλλά μιας φριχτής αλήθειας που ο ανθρώπινος νους δε δύναται να δεχτεί. Ίσως γιατί κανείς ποτέ δεν παίρνει στα σοβαρά τις ιστορίες γύρω από τους ζωντανούς νεκρούς…
  Κι όμως, η θεωρία για τα ζόμπι δε συνιστά απλώς μέρος των θρησκευτικών δοξασιών και προκαταλήψεων που συναντά κανείς στους θρύλους και στις παραδόσεις των Δυτικοαφρικάνων.
   Τουναντίον, υπάρχουν παραδείγματα βγαλμένα μέσα από ιστορικά γεγονότα που δύσκολα μπορεί κάποιος να αγνοήσει. Όπως για παράδειγμα η ιστορία του Clairvius Narcisse. Μια ιστορία που ξεκινά με το… τέλος του εν λόγω Αφρικανού, ο οποίος πέθανε την άνοιξη του 1962 στην Αϊτή και κηδεύτηκε κανονικά στο νεκροταφείο της περιοχής του.
   Όλα λογικά ως εδώ, αλλά όχι και στην πορεία της υπόθεσης. Κι αυτό, διότι δεκαοχτώ χρόνια ύστερα από το θάνατό του, ο Narcisse παρουσιάστηκε εντελώς αναπάντεχα στο σπίτι της έκπληκτης αδερφής του. 
   Τα όσα επακολούθησαν τις όποιες αρχικές αντιδράσεις (σοκ, φόβος, χαρά, ερωτήσεις), τα έμαθαν όσοι ήταν παρόντες απ’ το στόμα του ίδιου του -υποτιθέμενου- νεκρού. Ο Αφρικανός, λοιπόν, διηγήθηκε την ιστορία της… ανάστασής του καταθέτοντας μια υπόθεση που έκανε το γύρο του κόσμου εξαπλώνοντας ένα μαζικό κύμα φόβου στους κατοίκους της Αϊτής.
  Ιδού, λοιπόν, ποια ήταν τα ακριβή λόγια του: «Ένας μάγος με ανέστησε ως ζόμπι και με έκανε δούλο του. Για πολύ καιρό δούλευα στα χωράφια του, μέχρι την ημέρα που αυτός πέθανε. Τότε λύθηκαν τα μάγια. Στη συνέχεια, έζησα σα ζητιάνος, τριγυρνώντας από δω κι από κει. Αυτό συμβαίνει εδώ και 16 χρόνια, καθώς περιφέρομαι από μέρος σε μέρος, μέχρι να σιγουρευτώ ότι όντως ο συγκεκριμένος άνθρωπος έχει πεθάνει. Αν δε σιγουρευτώ γι’ αυτό, δεν πρόκειται να βρω την ηρεμία μου». 
   Αλήθεια ή παραμύθια; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, ούτε να επαληθεύσει με κάποιον άλλον τρόπο την ιστορία. Το μόνο σίγουρο, όμως, είναι πως ο Narcisse δεν είναι μόνος του σε αυτό.
   Πολύ νωρίτερα από εκείνον, τον Οκτώβριο του 1937, ένα άλλο πρόσωπο ονόματι Felicia Felix Mentor, εθεάθη να περπατά με κουρελιασμένα ρούχα στα χωράφια του αδερφού της, επίσης σε ένα χωριό της Αϊτής. 
  Ο πατέρας της και ο αδελφός της μόλις την αντίκρισαν και σιγουρεύτηκαν πως ήταν όντως αυτή υπέστησαν το μεγαλύτερο σοκ της ζωής τους. Ο λόγος; Η Felicia είχε θαφτεί και είχε κηδευτεί από την οικογένειά της 30 χρόνια πριν, το 1907.
   Άρα εκ των πραγμάτων, ύστερα από τα δυο αυτά μεμονωμένα περιστατικά, ανέρχεται στην επιφάνεια το αυτονόητο ερώτημα. Ζουν ανάμεσά μας; Υπάρχουν; Κι αν ναι, πόσο παράδοξο είναι αυτό;
Ετυμολογία και παράδοση
   Η λέξη «ζόμπι» προέρχεται από την κονγκολέζικη λέξη «nzambi» που σημαίνει θεός και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά ως όρος από τον συγγραφέα William B. Seabrook το 1929 στο βιβλίο «The Magic Island».
   Ο Seabrook, που αφιέρωσε πολύ μεγάλο μέρος της ζωής του σε έρευνες γύρω από τη θεωρία των ζόμπι και του βουντού, υποστήριξε μάλιστα ότι είχε έρθει σε επαφή μαζί τους δίνοντας την ακόλουθη περιγραφή:
   «Οι άνθρωποι που είναι ζόμπι έχουν μάτια ανεστίαστα και το βλέμμα τους είναι νεκρό. Είναι ανέκφραστοι και αμφιβάλλω αν έχουν γενικά τη δυνατότητα και την ικανότητα να εκφραστούν».
   Πολύ αργότερα από τον Seabrook ένας άλλος ερευνητής, ο Wade Davis (από τον οποίο διδαχτήκαμε την ιστορία του Narcisse), ταξίδεψε μέχρι την Αϊτή μέσα στη δεκαετία του ’80, ούτως ώστε να ενημερωθεί για τη βουντού μαγεία και τα παρεπόμενά της, με τις γνώσεις του να καταγράφονται σε δυο βιβλία:
    το «The Serpent And The Rainbow» και το «Passage of Darkness: The Ethnobiology of the Haitian Zombie».
   Από τα δυο αυτά συγγραφικά του έργα, το πρώτο κυρίως ήταν που ενθουσίασε κόσμο και κριτικούς, με αποτέλεσμα οι θεωρίες που αναφέρονται εκεί να λογιστούν ως οι πλέον αξιόπιστες γύρω από την υπόθεση των ζόμπι.
     Έτσι, με βάση τις μαρτυρίες του Davis, το όλο ζήτημα έχει να κάνει κάπως έτσι. Ο ιερέας-μάγος που «ανασταίνει» κάποιον ως ζόμπι ονομάζεται bokor και προκειμένου να μεταμορφώσει έναν ζωντανό άνθρωπο σε ζόμπι χρησιμοποιεί δυο διαφορετικές σκόνες, οι οποίες χορηγούνται στο «θύμα» συνήθως μέσω μιας ανοιχτής πληγής.
   Η πρώτη ονομάζεται «coupe poudre» ή «coup de poudre» και παράγεται από το συστατικό tetrodotoxin που το συναντάμε στο δηλητήριο ενός ψαριού με την ονομασία blowfish.
   Η δεύτερη περιέχει ένα ψυχότροπο φάρμακο και πιο συνηθισμένα την ντατούρα ή ντάτουρα (σ.σ. το αποκαλούνε και «διαβολόχορτο»). 
  Σύμφωνα με το συγγραφέα, το φίλτρο αυτό από τις δυο συγκεκριμένες σκόνες δε σκοτώνει το θύμα, αλλά το φέρνει σε μια φάση νεκροφάνειας όπου ακολούθως δεν έχει την παραμικρή βούληση και μετατρέπεται σε ανδρείκελο και άβουλο ον, υποχείριο των εντολών και των επιθυμιών του μάγου.
   Από κει και πέρα, η συγκεκριμένη θεωρία γνώρισε άμεσα τεράστια απήχηση στον κόσμο της Αϊτής και αρκετοί μάλιστα ήταν εκείνοι που έσπευσαν να την εφαρμόσουν. 
  Χαρακτηριστική, εξάλλου, είναι η περίπτωση του Papa Doc Duvallier που υπήρξε δικτάτορας της Αϊτής στο διάστημα 1957-1971, ο οποίος ισχυριζόταν πως ήταν ιερέας βουντού και ο ίδιος και υποστήριζε μάλιστα πως θα επέστρεφε κάποια μέρα ύστερα από το θάνατό του, ώστε να κυβερνήσει ξανά.
  Υπερβολές ; Ίσως, εφόσον αναλογιστούμε ότι ο συγκεκριμένος τύπος ήταν μια από τις πλέον γραφικές φυσιογνωμίες αναφορικά με θέματα θρησκευτικού περιεχομένου.
    Όσο για εκείνους που θεωρούν πως τα παραπάνω ενυπάρχουν μόνο στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, ορίστε και απόσπασμα από το άρθρο 249 στη νομοθεσία της Αϊτής: 
  «Θα θεωρηθεί απόπειρα δολοφονίας η ενέργεια κάποιου να παράσχει ουσίες σε κάποιο άτομο, που να προκαλούν νεκροφάνεια ή ληθαργικό κώμα. Από τη στιγμή που το άτομο θάβεται, η πράξη λογίζεται αυτόματα ως δολοφονία». Αυτά είναι…
Zombie-Trivia
Cobrasports / Αλέξανδρος Καρατζαφέρης
Viewz
Κάτι παρόμοιο στο blog :
Δέκα αληθινοί και διψασμένοι βρικόλακες
15 πολύ μακάβρια ιστορικά γεγονότα
13 κατάρες που έμειναν στην ιστορία
15 περίεργες, παράξενες και τρομακτικές ψυχικές διαταραχές

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.