Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2015

The night of the hunter : «Ένα noir παραμύθι για μεγάλα παιδιά και σκοτεινούς… τύπους !»

“Τhough the hunter in the night/
Fills your childish heart with fright 
Fear is only a dream/
So dream little one, dream” 
(Fantômas, The Night of the Hunter)
    Το «The night of the hunter» (Νύχτα του Κυνηγού), ή με όποια μετάφραση στον τίτλο την είδαμε στην Ελλάδα, είναι ένα από τα αρχέτυπα, πρωτόλεια φιλμ τρόμου, με ένταση και τσίτωμα γερό στα νεύρα ! 
   Μουσικές που σου κρατάνε τα βλέφαρα ορθάνοιχτα, σαν να έπαθες ένα μίνι – εγκεφαλικό, σκιές …περίεργες, φως κεριών και σκοτάδια, ένα θανάσιμο μυστικό, μια γυναίκα …ανυπεράσπιστη και ένας Ρόμπερτ Μίτσαμ που γυρνάει το κεφάλι λοξά, με κείνο το νωχελικό στυλάκι, λες και βαριέται που γυρνάει τις σκηνές ! Αποθέωση του νουάρ – τρόμου ! 
   Η ιστορία της ταινίας ξεκινάει ουσιαστικά το `53, όταν ο συγγραφέας Davis Grubb,(που πρέπει να έβλεπε σίγουρα περίεργα όνειρα…), γράφει το «The Night of the Hunter». Οι Αμερικάνοι αναγνώστες τρόμαξαν για τα καλά, όχι όμως και ο σεναριογράφος James Agee, που μαζί με τον σκηνοθέτη Charles Laughton το πέρασαν από τα απαραίτητα διαδικαστικά ντεκουπάζ και το μετέφεραν στην μεγάλη οθόνη. 
   Εκεί τα πράγματα είναι πάντα διαφορετικά και δεν ξεφεύγεις από τον φόβο εύκολα ! Εκτός κι αν δεν πας στην προβολή, ή έχεις τα μάτια κλειστά με τα δάχτυλα(δοκιμασμένο αλλά έχει για ψεγάδι την μουσική !), κάτι που μάλλον έκαναν οι θεατές το `55. 
    Την παραγωγή έκανε ο Paul Gregory. Ρέστα από την μουσική υπόκρουση του Walter Schumann, που λες και είδε το ίδιο όνειρο (ή εφιάλτη), με τον συγγραφέα, ή το γράψανε μαζί ! Ο Stanley Cortez στις επιλογές της φωτογραφίας, κάνει πολύ καλή δουλειά. Χωρίς αυτές, το φιλμ θα ήταν πολύ μακριά από αυτό που έγινε τελικά.
   Ένα υποδειγματικό φιλμ τρόμου – οδηγός για κάθε επίδοξο μιμητή (και ήταν μπόλικοι αυτοί). Στην καρέκλα του μοντάζ, έκατσε με τις ώρες ο Robert Golden. Η ταινία γυρίστηκε εξ` ολοκλήρου στα Paul Gregory Productions, αλλά αυτό αποτελεί ακόμη ένα συν γι` αυτήν. Ζωντανεύει όλες τις εικόνες με μοναδικό τρόπο. Άψογα τα σκηνικά και cult πέρα για πέρα.
    Η United Artists τέλος, ήταν η εταιρεία που πόνταρε πάνω στο project αυτό. Διάρκεια 93 λεπτά. Πρώτη προβολή, 29 Σεπτεμβρίου του 1955
   Η ταινία τοποθετείται χρονικά στις αρχές της δεκαετίας του 1930, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες γεύονται τους πικρούς, άγουρους και φρέσκους ακόμα καρπούς του Μεγάλου Κραχ. Μόλις αρχίσουν να γυρίζουν τα πρώτα μέτρα ταινίας, τα μάτια μας αντικρίζουν τον ποταμό Οχάιο στην Δυτική Virginia του 1930 και τον  Ben Harper (Peter Graves ) που γίνεται δολοφόνος στο όνομα 10.000 δολαρίων.
   Μετά το έγκλημα δε θα αργήσει να έρθει η τιμωρία. Και έτσι τελικά καταδικάζεται σε θάνατο με απαγχονισμό, για την συμμετοχή του στη ληστεία, στην οποία πέθαναν 2 άνθρωποι. Οι μόνοι που γνωρίζουν για το που βρίσκονται τα λεφτά από το έγκλημα είναι τα μέλη της οικογένειας του γιατί ο  κλέφτης πριν ξεκινήσει για το μεγάλο ταξίδι, μαρτυράει την τοποθεσία των χρημάτων της ληστείας, στον γιό του Billy Chapin, πάνω στον οποίο περιστρέφεται σχεδόν όλη η πλοκή. 
  Κάπου εκεί εμφανίζεται και η Sally Jane Bruce, η μικρή αδελφή του πιτσιρικά που κρατάει το μυστικό, αλλά και η Shelley Winters που ενσαρκώνει την  αλαφροΐσκιωτη σύζυγο του Willa.
  Ο  Ben λοιπόν, περιμένει τη θανατική του καταδίκη στο ίδιο κελί μαζί με έναν σπεσιαλίστα στην εκκαθάριση χηρών, στον οποίο εκμυστηρεύεται –χωρίς βέβαια να γνωρίζει την πραγματική του ταυτότητα- ότι η οικογένεια του δεν θα έχει πρόβλημα μετά την εκτέλεση του γιατί έχει αποκαλύψει στο μικρό γιο του που βρίσκονται κρυμμένα τα χρήματα. 
  Όταν ο τελευταίος θα αποφυλακιστεί θα ντυθεί ιερέας και θα προσπαθήσει να αποπλανήσει τα γυναικόπαιδα, πάνω στην αναζήτηση του χαμένου θησαυρού. 
   Έτσι αυτός ο αδίστακτος ψυχοπαθητικός δολοφόνος περιφέρεται μεταμφιεσμένος σε ιερέα ή καλύτερα σε κάποιον που θα ήθελε να είναι ιερέας, ή να τον αντιμετωπίζουν κατ` αυτό τον τρόπο ! Κανένας δεν υποψιάζεται ότι στην πραγματικότητα, είναι ένας καταζητούμενος φονιάς. 
  Ο ψευτο-ιερέας έχει στα δάχτυλα των χεριών του ένα απίθανο τατουάζ (love – hate, με κάθε γράμμα να βρίσκεται και σε αντίστοιχο δάχτυλο ! Μια από τις πιο κορυφαίες cult σκηνές του παγκόσμιου σινεμά !). 
  Ποιος ηθοποιός είναι αυτός ο «σκοτεινός» ιερέας ; Ο Robert Mitchum, που κάνει με την παρουσία του το φιλμ μυθικό! Απλά πράγματα! Εύφημος μνεία και στην Shelley Winters, που είναι καταπληκτική !
  Με μια διάθεση γενικεύσεων, θα λέγαμε πως το «The Night of the Hunter» είναι η καλύτερη «ερασιτεχνική» ταινία που έγινε ποτέ: Η πρώτη, αλλά και τελευταία δημιουργία του ευρέως καταξιωμένου ηθοποιού Charles Laughton, είναι μια μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου του Davis Grubb, όπως αναφέραμε και παραπάνω, και βασίζεται στην πραγματική ιστορία του εγκληματία Harry Powell  που αναστάτωσε την τοπική «παρθένα» μόνο κατ’ επίφαση κοινωνία της Βιρτζίνια.
   Η ταινία ωστόσο, αποδρά από την παγίδα της «πραγματικής ιστορίας» και επιστρέφει στις πιο βαθιές ρίζες της μυθοπλασίας – στην παραμυθία και τη λαϊκή παράδοση. Η προαιώνια μάχη του καλού και του κακού δίνονται με τον τρόπο ενός παραμυθιού. Μια διήγηση για το καλό και το κακό που προσωποποιούνται και μετουσιώνονται σε στοιχεία του γήινου κόσμου, κι όμως ενώ πατούν ‘εδώ’, βρίσκονται ‘αλλού’, σε άλλη διάσταση.
     Ενώ η αφήγηση ξεκινά σχεδόν από ένα αρχιμήδειο σημείο, όπου ο θεατής ατενίζει από την ίδια απόσταση και με την ίδια άνεση διάφορες πτυχές μιας όψης της πραγματικότητας, με το σημείο αυτό ως αναπόσπαστο μέρος της, σταδιακά ο θεατής ασπάζεται την οπτική των παιδιών, για οδηγηθεί τελικά πέρα από την πραγματικότητα, σε ένα υπερρεαλιστικό σύμπαν.
    Η ονειρική σεκάνς του περάσματος στην άλλη όχθη του ποταμού παραμένει μία από τις πιο τρομακτικές σκηνές στην ιστορία του σινεμά, όχι εξ’ αιτίας αυτών που δείχνει, αλλά αυτών που κρατά εκτός κάδρου. 
   Ο Φρόυντ θα έτριβε τα χεράκια του, διαπιστώνοντας πως ο πραγματικός κυνηγός, η υπόμνηση του θανάτου είναι ο μεταλλαγμένος χάρος που βγήκε παγανιά (και ειρωνικά φορά τη μάσκα του κοσμικού εκπροσώπου του θείου στοιχείου) είναι αυτός που μας σπρώχνει από την τετριμμένη καθημερινότητα (το Συμβολικό) στο Πραγματικό, που προκύπτει από την απελευθέρωση του ονείρου - και της ερμηνείας του- και του παιδικού ψυχισμού. 
  H θεολογία της κάθαρσης που αυτοαναιρείται και ο μανιχαϊσμός του μυθικού λόγου ασφαλώς εντοπίζονται κατ’ εξοχήν αισθητικά: Αιχμηρός εξπρεσιονισμός στη φωτογραφία.
   Έντονες και, καλώς εννοούμενα, στυλιζαρισμένες ερμηνείες (ανατριχιαστικός ο Robert Mitchum με τα περίφημα τατουάζ «love» και «hate» στα μακριά του δάκτυλα).
   Σφιχτό μοντάζ με τη συνετή εναλλαγή υποκειμενικών πλάνων και «φυγόκεντρων» γκρο πλαν, που αν απομονωθούν παραπέμπουν σε ζωγραφικούς πίνακες . Και κάπως έτσι οδηγούμαστε στον πιο γνήσιο ορισμό του θρίλερ, αυτού που συγκινεί (=thrill) και ανατριχιάζει (=chill), σαν κραυγή στο σκοτάδι: “Chill-dren…”, “Chill-dddrrreeen”. 
   Για όλους αυτούς τους λόγους δεν γυρίζεις εύκολα την πλάτη σε ένα φιλμ σαν το Night of the Hunter! Εφιαλτικό στόρι και κλίμα – ερμηνείες που άλλαξαν τις καριέρες των πρωταγωνιστών!  Έχει μια αναπάντεχη εξέλιξη σε κάθε σχεδόν σκηνή και σε κρατάει μέχρι το τελευταίο λεπτό, για να μάθεις τελικά ποιος είναι …ο κυνηγός, όχι τίποτα άλλο ! 
  Στα τραγούδια της ταινίας ακούγεται η Kitty White και η Sally Jane Bruce, που αντικαταστάθηκε – άγνωστο γιατί – από την ηθοποιό Betty Benson. Ακούστε το “Lullaby” δυνατά στα ηχεία !
   Εκτός των 93 λεπτών της συνολικής διάρκειας, ο Laughton είχε γυρίσει ακόμη 80.000 μέτρα ταινίας με outtakes και κομμένες σκηνές, που το 1974 ανακάλυψε η σύζυγος του Elsa Lanchester και τις δώρισε στο American Film Institute ! 
   Το`81 το υλικό δόθηκε στο UCLA Film and Television Archive, όπου για 20 ολόκληρα χρόνια επεξεργάζονταν και έπειτα από τις επίπονες αυτές διαδικασίες και την έρευνα, γυρίστηκαν 2 μισάωρα ντοκιμαντέρ και προβλήθηκαν στο UCLA’s Festival of Preservation, το 2002 ! 
  Αυτά ….στην Αμερική… Πότε θα δούμε κι εδώ την κόπια σε έκδοση dvd, με τίποτα extras, μη με ρωτάτε. Ρωτήστε καλύτερα τις Ελληνικές εταιρείες παραγωγής, να σας πουν γιατί μέχρι και σήμερα ακόμη δεν έχουν ανακαλύψει το φιλμ….
   Θα το βρείτε σκαρφαλωμένο στη θέση 34, των 100 πιο τρομακτικών ταινιών στην λίστα της AFI και στην θέση 90, στην αντίστοιχη του περιοδικού Bravo.
   Μια άλλη ενδιαφέρουσα λίστα, είναι και αυτή της BFI. Αποκαλείται «Οι 50 ταινίες που πρέπει να δεις πριν τα 14 σου»!!! BFI list of the 50 films you should see by the age of 14. Εκεί λοιπόν, είναι στην θέση 29 και φυσικά υπάρχει και στην ταινιοθήκη του Κογκρέσου(αλλά δεν φοβίζει του γερουσιαστές διόλου!), όπως και στην Εθνική ταινιοθήκη της Αμερικής.
Μια βόλτα στο ποτάμι
Οι αφίσες της ταινίας
Comicstrades / Corto
cine.gr
Κάτι παρόμοιο στο blog :
"Ψυχώ", οικία Μπέιτς και μια ελαιογραφία του Χόπερ...
"Ο Εξορκιστής"... και ο εξορκισμός των παιδικών μας φόβων !

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.