Δευτέρα 25 Μαρτίου 2013

Χριστούγεννα στα χαρακώματα

  24 Δεκεμβρίου 1914, στην περιοχή Πλούχστιρτ της Φλάνδρας. Εποχή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι επιχειρήσεις στο Δυτικό Μέτωπο έχουν βαλτώσει. 
  Η προέλαση των Γερμανών έχει ανακοπεί από τις δυνάμεις της Αντάντ. Οι δύο στρατοί επιδίδονται σ' έναν απάνθρωπο πόλεμο φθοράς μέσα στα χαρακώματα.
   Η βραδιά ήταν κρύα και υγρή την παραμονή των Χριστουγέννων. Γύρω στα μεσάνυχτα, βρετανοί στρατιώτες άκουσαν από τις γραμμές των Γερμανών μια χορωδία να ψάλει την Άγια Νύχτα και είδαν κεράκια να τρεμοσβήνουν σ' ένα υποτυπώδες χριστουγεννιάτικο δέντρο. 
  Συνηθισμένοι να πυροβολούν και στο παραμικρό φως που εμφανιζόταν στον ορίζοντα, αυτή τη φορά κοντοστάθηκαν. Το πνεύμα των Χριστουγέννων είχε φωλιάσει στις καρδιές τους. Ο σπόρος της ανακωχής είχε ριζώσει.
   Οι Βρετανοί ανταπέδωσαν με τα δικά τους κάλαντα και σε σύντομο χρονικό διάστημα οι εκπρόσωποι των δύο εχθρικών δυνάμεων συναντήθηκαν στη νεκρή ζώνη, παρακούοντας τις εντολές των ανωτέρων τους. Ήταν μια μικρή ανταρσία και από τις δύο πλευρές, που σταμάτησε για λίγο τον πόλεμο.
 

  Το πρωί των Χριστουγέννων, Άγγλοι και Γερμανοί έθαψαν τους νεκρούς τους, απαγγέλοντας μαζί τον 23ο Ψαλμό του Δαυίδ «Κύριος ποιμαίνει με και ουδέν με υστερήσει…» 





  Στη συνέχεια έσφιξαν τα χέρια, φλυάρησαν, είπαν ο ένας στον άλλο τα παράπονά τους, αντάλλαξαν αναμνηστικά δώρα (ουίσκι, μαρμελάδες, τσιγάρα, σοκολάτες και τα σχετικά) και κατέβασαν πολλά λίτρα μπύρας. 








Μόνο ο Άγγλος μπαρμπέρης στρώθηκε στη δουλειά, αφού είχε να κουρέψει και πολλά γερμανικά κεφάλια. Νωρίς το απόγευμα οι δύο πλευρές βρέθηκαν αντίπαλες σε ποδοσφαιρικό αγώνα, τον οποίο κέρδισαν οι Γερμανοί με 3-2.



   Η ειρήνη κράτησε μόνο 24 ώρες. Την επόμενη μέρα οι φίλοι έγιναν και πάλι εχθροί. Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος βρισκόταν ακόμα στην αρχή του. Θα κρατήσει ακόμη τέσσερα χρόνια και θα στοιχίσει τη ζωή σε 10 εκατομμύρια ανθρώπους.
Μια ανάμνηση
    "Ούτε μία οβίδα δεν είχε πέσει όλη μέρα, φαινόταν καθαρά πως και οι Γερμαναράδες είχαν ανάγκη από λίγη ηρεμία. 
    Πάνω από τα παγωμένα έλη που χώριζαν τις γραμμές πλανιώταν μία αόρατη αίσθηση, σαν να λέγαμε όλοι στον εαυτό μας "Είναι η παραμονή Χριστουγέννων και για τα δύο στρατοπεδά μας, κάτι μας ενώνει!" 
   Κατά τις δέκα το βράδυ, βγήκα από το καταφύγιο που με είχαν προσκαλέσει για να επιστρέψω στο δικό μου. 
  Φτάνοντας στον τομέα μου, βρήκα τους περισσότερους άντρες όρθιους, συγκεντρωμένους στο χαράκωμα και χαρούμενους. Τραγουδούσαν, έλεγαν ιστορίες και αστειεύονταν επειδή αυτή η παραμονή ήταν τόσο διαφορετική σε σχέση με τις άλλες βραδιές. 
   'Ενας από τους στρατιώτες μου με πλησίασε και μου είπε : "Μπορείτε, κύριε, να τους ακούσετε καθαρά ; - Να ακούσω τί ; - Τους Γερμανούς, κύριε, εκεί πέρα, ακούστε τους που τραγουδούν χτυπώντας πάνω σε μεταλλικά αντικείμενα. 
   Προσπάθησα ν' άκούσω. Στην άλλη άκρη της νεκρής ζώνης, μπορούσα ν' ακούσω μέσα στον παγωμένο αέρα φωνές που ψιθύριζαν και κάποιες σύντομες γερμανικές μελωδίες που αγνοούσα. 
   Ξαναμπήκα στην "τρύπα" μου για να βρω τον διμοιρίτη μας. - "Τους ακούτε τους Γερμαναράδες που κάνουν όλη αυτή τη φασαρία ;" - "Ναι, εδώ κι αρκετή ώρα". - "Ελάτε, πάμε στην άκρη του χαρακώματος, θα ήμαστε πιο κοντά". 
  Με πολλή δυσκολία διασχίζουμε τη σκληρή και παγωμένη στοά. Σιωπούμε και οι δύο και ακούμε. Μιά ομάδα Γερμανών τραγουδούσε το " Deutschland über alles"
   Ως απάντηση, κάποιοι από τους καλούς μας μουσικούς έπαιξαν στη φυσαρμόνικα μερικές ζωηρές γερμανικές μελωδίες. 
   Ξαφνικά, ακούσαμε μπερδεμένες φωνές, κι έπειτα γέλια. Μέσα στη νύχτα ακούστηκε μία φωνή που έλεγε στα αγγλικά με φρικτή γερμανική προφορά : - "Ελάτε από δω !" 
   Αμέσως, ένα κύμα χαράς απλώθηκε πάνω από τα χαρακώματα, απ' όπου ξεπήδησαν γέλια και μελωδίες στη φυσαρμόνικα. 
   Κατά τη διάρκεια μιας σύντομης ανάπαυλας, ένας από τους λοχίες μας επανέλαβε την πρόσκληση : - "Ελάτε εσείς από δω !" - "Εσείς να διανύσετε το μισό δρόμο, κι εγώ τον άλλο μισό" απάντησε κάποιος. 
   - "Προχωρήστε τότε", ανταπάντησε ο λοχίας. - "'Ερχομαι κι εγώ". - "Α, είστε δύο τώρα", είπε ο λοχίας. 
  Μετά από λίγο, όταν σταμάτησαν τα αστεία από τις δυο μεριές, και ξεπεράστηκε η δυσπιστία, ο λοχίας μας προχώρησε ανάμεσα στις δύο γραμμές. 
  Τον χάσαμε γρήγορα από τα μάτια μας, αλλά, μέσα σ' αυτήν τη βαριά σιωπή, μπορέσαμε ν' ακούσουμε την αρχή μιας διστακτικής συνομιλίας. 
 Λίγη ώρα μετά, ο λοχίας επέστρεφε κρατώντας μερικά γερμανικά πούρα και τσιγάρα που είχε ανταλλάξει με λίγη σούπα Maconochie και μία κονσέρβα "Capstan".  
  Η συνάντηση ήταν σύντομη, αλλά έφερε μία νότα απαραίτητη σ ' αυτήν την παραμονή Χριστουγέννων : λίγη ανθρωπιά στη συνηθισμένη καθημερινοτητά μας. 
  Τη μέρα των Χριστουγέννων σηκώθηκα πρωί πρωί και βγήκα από το καταφυγιό μου. Θα έκανε ωραία μέρα : ο ουρανός ήταν γαλάζιος και ανέφελος. 
  Καθώς έκανα βόλτες στα χαρακώματα συζητώντας για τη συνάντηση της προηγούμενης νύχτας, φάνηκε ξαφνικά ότι μπορούσαμε νά αντικρύσουμε καθαρά στο βάθος μία ομάδα Γερμανών, με τα κεφάλια τους να ξεπροβάλλουν χωρίς καμία προστασία και τα μαλλιά τους να ανεμίζουν στον αέρα. 
  Σε λίγο, μία ολόκληρη σιλουέτα Γερμανού ορθώθηκε για να κοιτάξει γύρω. 
  Δεν χρειάστηκε να περάσει πολλή ώρα για να δούμε τη σιλουέτα και του "δικού μας Bert" να διαγράφεται στον ορίζοντα. 
   Αυτή η τόλμη έγινε μεταδοτική  Ακολούθησαν αμέσως μερικοί Γερμανοί. 
  Τους μιμήθηκαν τότε και οι δικοί μας Alf και Bil, και σε λίγα δευτερόλεπτα γύρω στους δέκα εμπόλεμους στρατιώτες προχωρούσαν για να συναντηθούν στη μέση της νεκρής ζώνης. 
Απίθανο ! Απίστευτο !" 
(αναμνήσεις ενός βρετανού αξιωματικού από τη χριστουγεννιάτικη εκεχειρία). 
Σχετικά...
** Στις 7 Νοεμβρίου 2006 ο διάσημος ιρλανδός τραγουδιστής Κρις Ντε Μπεργκ πλήρωσε στον οίκο δημοπρασιών Μπόναμς 20.000 ευρώ για να αποκτήσει το πρωτότυπο δεκασέλιδης επιστολής ενός βρετανού στρατιώτη, που περιέγραφε τα γεγονότα της πρόσκαιρης ανακωχής με τους Γερμανούς και χαρακτήριζε τη νύχτα «ως τα πιο αξιομνημόνευτα Χριστούγεννα της ζωής μου».
** Το βίντεο του τραγουδιού του Πολ Μακάρντεϊ «Pipes of Peace».
** Η πολεμική ταινία του Κριστιάν Καριόν «Καλά Χριστούγεννα», γαλλικής παραγωγής 2005, με τους Ντάνιελ Μπρούελ, Γκιγιόμ Καρνέ και Νταϊάν Κρούγκερ.
** .Το μιούζικαλ «Oh, What a Lovely War» του Ρίτσαρντ Ατένμπορο, παραγωγής 1969
** Το βιβλίο του αμερικανού ιστορικού Stanley Weintraub «Silent Night: The Story of the World War I Christmas Truce» (2001).
Τα τραγούδια:

- «Snoopy's Christmas» - The Royal Guardsmen (1967)
- «Christmas 1914» - Mike Harding (1977)
- «Christmas in the Trenches» - John McCutcheon (1984)
- «All Together Now» - The Farm (1990)
- «Belleau Woods» - Garth Brooks (1997)

Σαν Σήμερα
Lif0 / Σαν Σήμερα
Κάτι παρόμοιο στο blog :
Τα Χριστουγεννιάτικα πορτρέτα ενός ζευγαριού από το 1900 έως το 1942
Oι γυμνοί στρατιώτες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Το Λονδίνο υπό ναζιστική πολιορκία...
Το Παρίσι υπό κατοχή (1940-1944)
Δες όλες τις χριστουγεννιάτικες αναρτήσεις του "Λόλα, να ένα άλλο" και επέλεξε αυτές που σε ενδιαφέρουν:  Χριστουγεννιάτικες αναρτήσεις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.